Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) 2023 yılı haziran ayı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) verilerini yayımladı. Buna göre Haziran’da enflasyon yıllık yüzde 38,21, aylık yüzde 3,92 oldu. TÜİK’in enflasyonu açıklamasının ardından ekonomistlerden ilk değerlendirmeler geldi. İşte ekonomistlerin ilk enflasyon değerlendirmeleri:
"Haziran enflasyonu %4'e yakın çıktı. TÜFE yıllık %38,21, aylık %3,92 oldu Tüketici enflasyonu aylık ortalamalara göre %59,95 olarak gerçekleşti.
Haziran'da fiyatı en çok yükselen %11'in üstünde sigara, içki kalemi. Ulaştırmadaki artış %9'a yaklaştı. Lokanta otel fiyatları %4,3 arttı. Fiyatı en az artanlar sağlyk ile giyim oldu: yüzde 1,2-1.5 arası
Dışarıda yeme- içmenin yıllık fiyat artıışı %67'yi geçti. Gıda enflasyonu yıllık %54! Sağlık ve eğitimdeki yıllık fiyat artışları sırasıyla %65 ve %57. Konut harcamalarındaki artışın yıllık %15'in atında gösterilmesi, TÜİK enflasyonunun en aciz ve yetersiz yanı.
Sanayici fiyatları , dövizdeki sert artış ile tırmanışa geçti. Yİ-ÜFE , Haziran ayında bir önceki aya göre %6,50, bir önceki yılın aynı ayına göre %40,42 ve on iki aylık ortalamalara göre %86,59 artış gösterdi. Takip eden aylarda daha da hızlanması bekleniyor."
"Üfe kükredi (aylık 6.5%, Yıllık 40.42%) Baz etkisi geçen aya göre düşüş görünmesini sağladı Fakat, gelecek ay itibariyle yüksek enflasyonlu aylar bitiyor ve Tüfe ve Üfe süratini artırıyor olacak Gelecek ay Tüfe de kükreyecek, el mecbur...
6 Aylık enflasyon 19,77% iken Gıda enflasyonu ne kadar? 28% 6 aylık konut gaz, su, elektrik ne kadar? -6,66% Kısacası 1 defalık doğalgaz sıfırlamasının etkisini dar gelirli ve emekli daha iyi görecek Gıdayı 28% artışla yerken, yaz ayı bedava doğalgaz sayesinde maaşı o artışı göremezse büyük adaletsizlik olur...
Tüfe Aylık 3,92% Yıllık 38,21% Temmuz itibariyle enflasyonda yükseliş trendi tekrar başlıyor"
1. TÜİK'e göre TÜFE yıllık %38,21 oldu. Aşırı büyük bir sapma oldu. Demek ki zamanında bu işler böyle olmaz diyenler haklıydı.
2. Yanlış bir şey varsa geriye gidip Mart 2022'den itibaren düzeltme yapılır. Yoksa "gerçek enflasyon budur, veriler de bunu tartışmaya yer bırakmayacak şekilde göstermiştir" denir.
3. TCMB beklenti anketine daha fazla finans kurumundan katılımcı alınır. Her kurumun ne tahminde bulunduğu yazılır. Yani falan bankanın enflasyon tahmini şudur denir. Ona göre medyan hesaplanır.
4. Bu durumda reel faizin ne kadar olduğu anlaşılır. Buna göre pozitif veya buna yakın bir politika faizi oluşturulur.
5. Daha düşük politika faizi isteniyorsa o zaman beklenti iyi yönetilmeli ve tahminlerin düşmesi sağlanmalı. Bunun için de kapsamlı bir hareket planı ve takvimi açıklamak gerekir.